Arama:

Etiket Bulutu







‘grizu’

Grizu patlaması nedir?

22.05.2010

maden

Grizu, havaya karışan metan gazının belli bir değere ulaşmasına, yani hava-metan karışımına denir. Metan gazının maden ocağı havası içinde oranı %5-14 arasında ise bu patlayıcı karışım grizudur. Patlama için grizunun alt sınırı (en az) 650-700 derece olan bir ısı kaynağıyla teması gerekir.

Metan gazı kolay patlamaz. Hava ile iyi karışmalı, oldukça yüksek bir sıcaklık kaynağı ile temas etmeli. Metanı esas patlatan nedenler patlayıcı madde kullanımındaki hatalar ve ocaktaki yangınlardır. Şayet ocakta yangın yoksa ve patlayıcı madde kullanım kurallarına uyulduysa metanı patlatmak oldukça zor bir iştir.

Özellikle yaşlı kömür damarlarında grizu riski yüksektir. Yasalar doğrultusunda, metanın havada bulunma oranı, hacimce %1’dir.Bu seviyeye ulaşıldığında acilen önlem alınması gerekmektedir. Eğer bu karışım %1 üzerine çıkarsa maden ocağı acilen boşaltılmalıdır. Ocak derinliği, eğimi, üretim yöntemi, fay ve çatlak yapılar grizu riskini değiştiren faktörlerdir…

Grizu patlaması, büyük tahrip gücüne ve yıkım etkisine sahip bir patlamadır. Kömür madenlerinin kâbusu olan grizu, ülkemizde de sık görülmektedir.

Kömürü nasıl çıkarıyorlar?

İşçiler 350 metre derinde çalışıyor. Önce dinamitçi 30 santimetre boyunda dinamiti kömür duvarının içine yerleştiriyor. Patlama sırasında uzak duran işçiler patlamadan sonra kömürleri topluyor. Dinamitçi aynı zamanda gaz kontrolü de yapıyor. Kömürler vagonla yukarı taşınıyor.